Pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana w szkole to zorganizowany system wsparcia, który polega na:
– rozpoznawaniu i zaspokajaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów,
– rozpoznawaniu indywidualnych możliwości psychofizycznych uczniów,
– identyfikowaniu czynników środowiskowych wpływających na funkcjonowanie uczniów w placówce.
Grafik godzinowy specjalistów zespołu pomocy-psychologiczno-pedagogicznej w ZSP25 we Wrocławiu :
W skład zespołu pomocy psychologiczno-pedagogicznej wchodzą:
– wicedyrektor ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej
– pedagog szkolny
– psycholog
– pedagog specjalny
– logopeda (neurologopeda)
– terapeuta pedagogiczny
– doradca zawodowy
– nauczyciele współorganizujący kształcenie.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana uczniom m.in. ze względu na:
- niepełnosprawność,
- niedostosowanie społeczne oraz zagrożenie nim,
- zaburzenia zachowania lub emocji,
- szczególne uzdolnienia,
- specyficzne trudności w uczeniu się,
- deficyty kompetencji i zaburzenia sprawności językowych,
- przewlekłe choroby,
- sytuacje kryzysowe lub sytuacje traumatyczne,
- niepowodzenia edukacyjne,
- zaniedbania środowiskowe związane z sytuacją bytową dziecka i jego rodziny,
- trudności adaptacyjne związane z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związane z wcześniejszym kształceniem za granicą.
Z inicjatywą dotyczącą udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej może wyjść:
- uczeń,
- rodzic ucznia,
- dyrektor jednostki oświatowej,
- nauczyciel lub specjalista prowadzący zajęcia z uczniem,
- pielęgniarka,
- poradnia psychologiczno-pedagogiczna,
- asystent edukacji obcojęzycznej,
- pomoc nauczyciela,
- pracownik socjalny,
- asystent rodziny,
- kurator sądowy,
- organizacja pozarządowa, inna instytucja lub podmiot działający na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana w trakcie bieżącej pracy z uczniem przez nauczycieli oraz przez zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów w formie:
- badań i działań diagnostycznych w związku z rozpoznawaniem indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów,
- zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych- dla uczniów z zaburzeniami rozwoju funkcji percepcyjno-motorycznych i specyficznymi trudnościami w uczeniu się,
- zajęć logopedycznych lub neurologopedycznych, przy wadach wymowy, trudnościach z komunikacją, zaburzeniach mowy,
- zajęć specjalistycznych rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne, skierowanych do uczniów z trudnościami w relacjach, regulacji emocji, zachowaniu,
- innych zajęć specjalistycznych o charakterze terapeutycznym (np. terapii ręki, treningu umiejętności społecznych),
- dyżurów interwencyjnych i interwencji kryzysowych udzielanych przez specjalistów, zgodnie z bieżącymi potrzebami,
- profilaktycznych zajęć psychoedukacyjnych prowadzonych przez specjalistów w klasach według potrzeb,
- klas terapeutycznych dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (do 5-u osób w grupie),
- zajęć rozwijających uzdolnienia, dla uczniów zdolnych i utalentowanych,
- zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, dla uczniów mających trudności w nauce; dotyczą konkretnych przedmiotów, np. matematyki, języka polskiego,
- zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, dla uczniów klas siódmych i ósmych,
- zindywidualizowanej ścieżki kształcenia, zgodnie z zaleceniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- zajęć z języka polskiego dla obcokrajowców, prowadzonych przez pierwszy rok pobytu ucznia w szkole,
- porad i konsultacji, dla uczniów i rodziców, prowadzonych cyklicznie lub według potrzeb przez pedagoga i psychologa,
- warsztatów psychoedukacyjnych dla uczniów i rodziców.
Zespół pomocy psychologiczno-pedagogicznej współpracuje z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, których wsparcie staje się koniecznością, gdy u ucznia:
- utrzymują się trudności mimo systematycznej pomocy szkoły,
- podejrzewa się specyficzne trudności w uczeniu się,
- pojawiają się poważniejsze problemy emocjonalne, lękowe, zachowania ryzykowne.
Poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydają dwa typy dokumentów, które uwzględnia szkoła:
- opinię o objęciu pomocą psychologiczno-pedagogiczną ucznia – która zawiera opis funkcjonowania ucznia, diagnozę i zalecenia do pracy; na jej podstawie zespół dostosowuje wymagania, metody pracy oraz przydziela formy zajęć specjalistycznych;
- orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – wydawane w przypadku niepełnosprawności lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym, które zawiera opis funkcjonowania ucznia, diagnozę i zalecenia do pracy; na jego podstawie zespół opracowuje dokumenty, tj.: WOPFU (Wielospecjalistyczną Ocenę Poziomu Funkcjonowania Ucznia), IPET (Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny), DOSTOSOWANIA wymagań edukacyjnych oraz przydziela formy zajęć rewalidacyjnych i specjalistycznych.
W przypadku ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego planowanie i koordynowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole jest zadaniem zespołu Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU), o którym mowa w rozporządzeniu MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.
Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest darmowe i dobrowolne i odbywa się za pisemną zgodą opiekunów prawnych. W pierwszej kolejności zajęciami specjalistycznymi objęci są uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i/lub opinię o objęciu pomocą psychologiczno-pedagogiczną.
W niektórych przypadkach pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana w placówce wymaga współdziałania z innymi instytucjami, tj.:
- ośrodek pomocy społecznej– np. w przypadku przemocy rodzinnej, bezrobocia, alkoholizmu,
- organizacje pozarządowe – oferujące świetlice środowiskowe, zajęcia psychoedukacyjne,
- placówki ochrony zdrowia psychicznego – poradnie i oddziały dzienne zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży,
- sądy rodzinne, kuratorzy – gdy konieczna jest interwencja prawna.
Jeśli podejrzewają Państwo, że dziecko ma kłopoty natury psychologicznej, ważne jest, by zgłosić to do szkoły. Po pomoc psychologiczną, psychiatryczną lub na leczenie uzależnień można zgłosić się również do specjalistów pracujących w ramach umów z NFZ. Są to m.in. psychologowie, psychoterapeuci, terapeuci środowiskowi i psychiatrzy.
Istnieją trzy poziomy opieki referencyjnej nad dzieckiem w kryzysie psychicznym. Zestawienie placówek świadczących pomoc w ramach ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży można znaleźć na stronie Kuratorium Oświaty, do którego prowadzi poniższy link:
Podstawa prawna organizowania działań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej:
- ustawa Prawo Oświatowe,
- rozporządzenie MEN w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
- rozporządzenia dotyczące kształcenia specjalnego, orzeczeń i opinii poradni.
