Arytmetyka mentalna jest metodą edukacyjną, której celem nie jest wyłącznie nauka szybkiego liczenia, lecz wielowymiarowy rozwój poznawczy dziecka. Jej podstawą jest praca z japońskim liczydłem SOROBAN, narzędziem wykorzystywanym od wieków w edukacji matematycznej, szczególnie w kulturach Dalekiego Wschodu. Metoda ta opiera się na założeniu, że umiejętności matematyczne mogą być skutecznie rozwijane równolegle z pamięcią, koncentracją, wyobraźnią oraz zdolnościami analitycznymi.
Proces nauki w arytmetyce mentalnej przebiega etapowo. Na początkowym etapie dzieci uczą się wykonywać obliczenia przy użyciu fizycznego liczydła, poznając jego budowę, zasady działania oraz relacje liczbowe. W kolejnych etapach stopniowo przechodzą do mentalnego operowania obrazem sorobanu, wyobrażając sobie ruch koralików i wykonując obliczenia bez użycia narzędzi. Ten sposób pracy aktywizuje jednocześnie obie półkule mózgowe: lewa odpowiada za logiczne i sekwencyjne przetwarzanie informacji, natomiast prawa za wyobraźnię, obrazowanie i kreatywność.
Istotnym elementem zajęć jest angażowanie wielu zmysłów jednocześnie. Dzieci obserwują ruch koralików (wzrok), słyszą polecenia i rytm pracy (słuch), a także wykonują ruchy palcami (dotyk). Taki model nauczania sprzyja zwiększeniu neuroplastyczności mózgu, czyli zdolności do tworzenia nowych połączeń nerwowych. Dzięki temu trening arytmetyki mentalnej wpływa na trwałość zdobywanej wiedzy oraz łatwość jej wykorzystywania w innych obszarach edukacji.
Regularna praca metodą arytmetyki mentalnej wzmacnia pamięć roboczą, umiejętność koncentracji oraz odporność na rozproszenia. Dzieci uczą się utrzymywać uwagę przez dłuższy czas, planować kolejne kroki rozwiązywania zadań oraz kontrolować własne tempo pracy. Rozwijane jest także myślenie analityczne i wnioskowanie, co przekłada się na lepsze rozumienie złożonych problemów, nie tylko matematycznych.
Metoda ta ma również znaczący wpływ na rozwój kompetencji językowych. Trening zwiększa aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie mowy i rozumienie języka, w tym ośrodków Broka i Warnickiego. W efekcie dzieci często łatwiej przyswajają języki obce, szybciej zapamiętują nowe słownictwo i sprawniej operują strukturami językowymi.
Ważnym aspektem arytmetyki mentalnej jest także rozwijanie kreatywności i samodzielności myślenia. Dzieci uczą się elastycznego podejścia do rozwiązywania problemów, poszukiwania własnych strategii oraz podejmowania intelektualnych wyzwań. Zajęcia uzupełniane są ćwiczeniami logicznymi, w tym nauką układania kostki Rubika, która dodatkowo wspiera rozwój myślenia przestrzennego, planowania i cierpliwości.
Zajęcia prowadzone są w oparciu o autorski program Arytmetyka Mentalna™ AMAkids, który łączy klasyczne techniki obliczeniowe z nowoczesnym podejściem do rozwoju dziecka. Program ten kładzie nacisk na systematyczność, stopniowe zwiększanie poziomu trudności oraz dostosowanie tempa pracy do możliwości uczestników.
Materiał ilustrujący metodę pracy:
https://www.youtube.com/watch?v=MYVxBK9v3Pk
W szkole funkcjonują obecnie dwie grupy arytmetyki mentalnej, które posiadają doświadczenia zdobywane również na szczeblu ogólnopolskim. Zajęcia odbywają się raz w tygodniu i trwają 90 minut. Od przyszłego półrocza bieżącego roku szkolnego planowane jest uruchomienie kolejnych grup.
